ΕΚΛΕΙΣΕ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Ο 8ος ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ, ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ
Published 23 Δεκεμβρίου 2025
Αντί άλλου απολογισμού που είχα, σχεδόν, ετοιμάσει για τον φετινό Δεκέμβρη των Παραμυθιών ενός θεσμού που με πείσμα και επιμονή, εμπνεύστηκε, έστησε και υλοποιεί, πλέον, εδώ και 8 χρόνια , το Δημοτικό Σχολείο Κουλούρας, πάντοτε με θέματα που σχετίζονται με τις ανάγκες, προσδοκίες και επιθυμίες μας για τα παιδιά του σχολείου μας, αλλά και την στοχοθεσία μας, κυρίως, των εκάστοτε σχεδίων Erasmus+, που υλοποιούμε εδώ και πολλά χρόνια, μια αναφορά της κας Ελισάβετ Τάρη και μια ανάρτηση της επαρχιακής εφημερίδας, ¨Παρατηρητής¨ που έπεσε στην αντίληψή μου, με οδήγησε να κάνω μια αναφορά στον Αϊνστάιν.
Θα μου πείτε τη σχέση έχει ο μεγάλος αυτός επιστήμονας με τα παραμύθια; Κι όμως έχει.
«Αν θέλετε, έλεγε, να κάνετε τα παιδιά σας έξυπνα, διαβάστε τους παραμύθια. Αν θέλετε να τα κάνετε πιο έξυπνα, διαβάστε τους περισσότερα παραμύθια.»
Τούτη η φράση είναι μια βαθιά πολιτική θέση – άποψη και παιδαγωγική στάση, που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το κυρίαρχο μοντέλο εκπαίδευσης: το σχολείο της αποστήθισης, της πειθαρχίας χωρίς νόημα και της γνώσης ως μηχανικής διαδικασίας, όπου η εκπαίδευση μετριέται σε ώρες φροντιστηρίου, τεστ δεξιοτήτων και βαθμούς επίδοσης.
Ο Αϊνστάιν, που φυσικά, δεν ήταν εχθρός της γνώσης, δεν πίστεψε ποτέ στη στείρα γνώση. Ήταν εχθρός της γνώσης χωρίς φαντασία. Εχθρός ενός εκπαιδευτικού συστήματος που «σκοτώνει τη χαρά της μάθησης πριν αυτή προλάβει να γεννηθεί» . Και συνέχιζε: «Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση», σημείωνε, γιατί η γνώση αφορά όσα ήδη ξέρουμε, ενώ η φαντασία όσα μπορούμε να ανακαλύψουμε.
Υπό αυτές τις σκέψεις, τα παραμύθια αποτελούν το πρώτο εργαστήριο σκέψης του παιδιού.
Η παραμυθοανάγνωση δεν είναι απλώς αφήγηση ιστοριών. Είναι μια σύνθετη διαδικασία μάθησης που ενεργοποιεί ταυτόχρονα:
• τη γλωσσική ανάπτυξη, μέσα από πλούσιο λεξιλόγιο και αφηγηματικές δομές
• τη μνήμη και τη συγκέντρωση, καθώς το παιδί μαθαίνει να παρακολουθεί, να προβλέπει, να συνδέει
• την κριτική σκέψη, αναζητώντας αιτίες, κίνητρα και συνέπειες
• τη συναισθηματική νοημοσύνη, μέσα από ταυτίσεις με ήρωες, φόβους, απώλειες και νίκες
Το παραμύθι, με άλλα λόγια, εκπαιδεύει χωρίς να επιβάλλεται. Μαθαίνει χωρίς να εξετάζει.
Στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, η πίεση για «επιτυχία» ξεκινά όλο και νωρίτερα. Παιδιά του Δημοτικού καλούνται να λειτουργήσουν με όρους εξετάσεων, ανταγωνισμού και αποδοτικότητας. Η φαντασία συχνά θεωρείται χάσιμο χρόνου. Το παιχνίδι, περιττό. Το παραμύθι, παιδικό.
Κι όμως, όπως δείχνει η εμπειρία και η επιστημονική έρευνα, εκεί ακριβώς γεννιέται η ουσιαστική μάθηση. Όχι στην παπαγαλία, αλλά στην ελεύθερη σκέψη. Όχι στον φόβο της αποτυχίας, αλλά στη χαρά της ανακάλυψης, στη χαρά της έκφρασης και της δυνατότητας να τη δηλώνεις στους άλλους.
Το μήνυμα που θέλουμε να εκπέμψουμε με τις δράσεις μας, απαντά στο ερώτημα, όχι απλά, τι εκπαίδευση θέλουμε, αλλά τι είδος κοινωνίας επιθυμούμε να χτίσουμε. Μια κοινωνία πειθαρχημένων εκτελεστών ή μια κοινωνία σκεπτόμενων ανθρώπων;
Ο Αϊνστάιν υπενθυμίζει ότι πριν από επιστήμονες, επαγγελματίες ή «άριστους», τα παιδιά πρέπει να γίνουν άνθρωποι. Και αυτό δεν επιτυγχάνεται με περισσότερη πίεση, αλλά με περισσότερη ελευθερία.
Δεν μεγαλώνεις ευφυΐες γεμίζοντας κεφάλια. Μεγαλώνεις ανθρώπους ανάβοντας σπίθες, όπως, συχνά ανέφερε και ο μεγάλος δάσκαλός μας, Χρίστος Τσολάκης. Και αν θέλουμε ένα αύριο με φαντασία, κρίση και ανθρωπιά, ίσως το πρώτο βήμα δεν είναι ένα ακόμα τεστ ,αλλά ένα ακόμη παραμύθι.
Ήδη, λοιπόν, εδώ, στο Δημοτικό Σχολείο Κουλούρας, σχεδιάζουμε τον 9ο Δεκέμβρη των παραμυθιών, χωρίς ωστόσο, να στερούμε από τους μαθητές μας, το παραμύθι και καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, χάρη στο σταθερό προσανατολισμό προς αυτή την κατεύθυνση της Διεύθυνσης και των εκπαιδευτικών του σχολείου, της διά βίου δασκάλας μας, Σοφίας Παυλίδου, την πλούσια βιβλιοθήκη μας, την ακούραστη προσπάθεια και φροντίδα της υπεύθυνης για τη λειτουργία της , κας Σοφίας Αναγνώστη καθώς και την αμέριστη, σταθερή και πολύχρονη υποστήριξη των συγγραφέων που συνεργαζόμαστε και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Σχολείου μας.